ODKRYCIE BERTHOLDA

Odkrycie przez Bertholda wewnątrzwydzielniczej funkcji gonad, określenie właściwości fizykochemicznych hormonów oraz poznanie metabolizmu tych związków w organizmach żywych pozwala nam dziś zrezygnować z konieczności podziału tak zwanych hormonów płciowych na męskie i żeńskie i określić po prostu te związki ich nazwami chemicznymi. Pamiętać przy tym należy, że ich efekt hormonalny zależy od pierwotnego płciowego zdeterminowania organizmu, w którym w odpowiednich ilościach i proporcjach są produkowane i na który same oddziałują.

Istnieje wreszcie o wiele istotniejsza przesłanka, ze względu na którą nie można przypisywać męskiego czy żeńskiego przymiotnika żadnemu hormonowi, zwłaszcza hormonom sterydowym. Wiadomo bowiem, że mimo braku różnic jakościowych w rodzajach hormonów występujących w organizmie kobiet i mężczyzn, istnieją różnice ilościowe pod względem całodobowej produkcji tych hormonów, jak i rytmu ich wydzielania nie tylko dobowego, ale również miesięcznego czy wieloletniego. Wystarczy na przykład określić wahania poziomu gonadotropin we krwi, aby móc ocenić, czy stan ten odpowiada płci żeńskiej czy męskiej. W całym współdziałaniu hormonów sterydowych szczególną rolę przypisuje się czynności tropowej przysadki. Ta z kolei uwarunkowana jest aktywnością ośrodków podwzgórzowych. Ostatnio udało się wykazać, że na hormony uwalniające podwzgórza wpływa zarówno testosteron, jak i estradiol i estron. Wykryto ‚bowiem w podwzgórzu ludzkim specyficzne receptory białkowe dla tych hormonów, a co najistotniejsze udowodniono, że testosteron oddziałuje na ośrodki podwzgórzowe poprzez powstające z niego estrogeny, które w łańcuchu przemian metabolicznych zajmują miejsce bliższe hormonom uwalniającym. Po czterdziestu przeszło latach od odkrycia estrogenów w organizmie ludzkim i po ustaleniu ich związków z gonadami stwierdzono, że ich obwodowa produkcja jest ściśle uzależniona od bezpośredniej informacji, jaką przekazują do ośrodków podwzgórzowych. Z kolei ośrodki te reagują odmiennie w zależności od tego, czy dotyczą organizmów żeńskich czy męskich. W piątym miesiącu trwania ciąży u płodu ujawniają się pierwsze oznaki działalności neurosekrecyjnej. W rozwoju ontogenetycznym determinacja płci obejmuje cały układ neurohormonalny.

Komentarze

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>